การเปลี่ยนสายกีตาร์เป็นทักษะพื้นฐานที่นักกีตาร์ทุกคนควรทำได้เอง ไม่ว่าจะเป็นกีตาร์โปร่งหรือกีตาร์ไฟฟ้า การเปลี่ยนสายอย่างสม่ำเสมอ (ทุก 1-3 เดือน) จะช่วยให้เสียงสดใส และลดความเสี่ยงสายขาดระหว่างการเล่น
อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม
- สายกีตาร์ใหม่ที่เหมาะกับชนิดกีตาร์ (เบอร์ 9-42 สำหรับ Electric, 11-52 สำหรับ Acoustic เป็นเบอร์ที่นิยม)
- คีมตัดสาย (String Cutter)
- ที่หมุนสาย (String Winder) — ช่วยประหยัดเวลา
- Tuner สำหรับตั้งสาย
- ผ้าสะอาดและน้ำยาทำความสะอาด fretboard
ขั้นตอนการเปลี่ยน
ขั้นที่ 1: คลายสายเก่าจนหลวม
ใช้ที่หมุนสายคลายลูกบิด (tuning peg) จนสายเริ่มหลวม จากนั้นจึงตัดสายด้วยคีม การตัดในขณะที่สายยังตึงอาจทำให้สายดีดและบาดเจ็บได้
ขั้นที่ 2: ทำความสะอาด fretboard
เมื่อไม่มีสายแล้ว ใช้ผ้าชุบน้ำยาเช็ด fretboard และ frets ให้สะอาด สำหรับ rosewood ใช้ Lemon Oil ทาเล็กน้อยช่วยรักษาเนื้อไม้
ขั้นที่ 3: ใส่สายใหม่
เริ่มจากสายเบอร์ 6 (สาย E ต่ำสุด) ก่อน ใส่ปลายสายเข้ารู bridge และร้อยขึ้นลูกบิด หมุนเข้าด้านใน 2-3 รอบ พันให้แน่นและเรียบร้อย ทำเช่นนี้กับทุกสาย
ขั้นที่ 4: ตั้งสาย (Tuning)
ใช้ Tuner ตั้งทีละสายให้ตรงกับ standard tuning (E-A-D-G-B-E) ในตอนแรกสายใหม่จะเสียง drift ลงบ่อย ต้องตั้งซ้ำ 3-4 รอบจนกว่าจะคงที่
เคล็ดลับสำคัญ
- ดึงสายที่พันแล้วเพื่อยืดสาย ก่อนตั้งครั้งสุดท้าย — ช่วยให้สายไม่ drift เร็ว
- ตัดสายส่วนเกินที่ลูกบิดให้สั้น ป้องกันการเกี่ยวคอกีตาร์
- เปลี่ยนทีละสายในกีตาร์โปร่ง ไม่ควรปลดทุกสายพร้อมกันเพราะแรงดึงคออาจเปลี่ยน
หลังจากเปลี่ยนเสร็จ เล่นสักพักแล้วตั้งสายใหม่อีก สายใหม่ต้องเสียงประมาณ 1-2 วันถึงจะคงตัว เมื่อเริ่มชินกับการเปลี่ยนแล้วจะใช้เวลาประมาณ 15-20 นาทีต่อครั้งเท่านั้น